Ters Lale (Fritillaria imperialis )
Ters lale Dünya'nın en değerli çiçeklerinden biridir. Dünyada bu cinse ait 100 tür vardır. Daha çok kuzey yarı kürede dağılım gösterirler.
Ters lalenin gövde boyu 30 ile 100 cm arasında değişmektedir. Soğanları hafif basıktır. Yapraklar gövdede kiremit dizilişlidir. Gövdenin üst yarısında dairesel dizilişli olup mızrak şeklindedir. Çiçekleri çan şeklinde olup 1 ile 5 adet arasında değişmektedir. Çiçek açma dönemleri iklim şartlarına göre mart ve nisan aylarıdır. Çiçek rengi kırmızı turuncu ve nadiren sarıdır.
Soğanların dikim zamanı 15 Eylül ile 30 Ekim arasında değişmektedir. Dikim zamanına kadar, serin, havadar, güneş görmeyen yerde korunmalıdır. İyi işlenmiş tarlaya veya bahçeye 20 - 25 cm lik sıra dikim yöntemiyle lale soğanları 7 - 10 cm derinliğe dikilir. Çok az olmak üzere iyi yanmış küçük baş hayvan gübresi kullanılabilir. Genelde sulanmaz. Şayet mevsim çok kurak giderse bahar ayında 15 günlük aralıklarla iki defa sulanabilir.
Çiçek açma zamanı mart-mayıs aylarıdır.
Geçmişte yaşamış Asurilerin, her sabah göbeğinden su çıkardığı için Hz. İsa’nın çarmıha gerildiği sırada, Meryem ananın göz yaşlarından yere akan damlalarla yetiştiğine inanılan Ters Laleler, aynı zamanda Hıristiyan aleminin kutsal çiçeği olarak da kabul ediliyor.
Türkiye'de doğal bir şekilde Hakkari ve Adıyaman'da yetişmektedir. Dünya genelinde ise Asya ülkelerinde, Anadolu'dan sonra doğuya doğru İran,Afganistan, Pakistan ve Himalayalarda yetişir. Çok soğuklarda yaprakları donabilir. Ancak bu yapraklar güneşi görmesiyle birlikte yeniden gelişmeye ve büyümeye devam ederler. Türkiye'de ağlayan gelin olarak ta adlandırılan bu bitkinin çiçeği değişik renklerde ve lalenin tersine yere doğru bakarlar. Değişik renk seçeneklerinin bulunması bitkiye estetik bir görünüm katar. Yabani formları ise genellikle turuncu veya kırmızı renklerdedir. Yere doğru bakan çiçeklerin üzerinde, bitkinin taç şeklinde yaprakları bulunur. Doğada yetişen türleri, fare ve köstebek gibi hayvanların bulunduğu, toprağı bol havalandırılmış olan yerlerde daha sıklıkla görülür.
Çoğunlukla her dalında altı adet çiçeği bulunmaktadır. Çiçekleri oluşumundan itibaren ters bir şekilde büyüme gösterir. Bitkinin boyu genellikle 60 ila 80 cm. arasında değişiklik göstermektedir. Dayanıklı bir tür olan bitki, çiçeklerinin ters durması nedeniyle ünlenmiştir.
Bakım
Fritillaria imperialis, çiçeklenmeye başladıktan sonra gübreleme yapılır. Genellikle on ile onbeş gün arayla bitkiye sıvı gübre verilebilir. Gübreleme çiçeklerin daha canlı durmasını sağlar. Dikimi Sonbahar mevsiminde yapılır. Dikim yapılacak toprağa torf ve gübre dikimden yaklaşık olarak 10 gün önce eklenerek havalandırılmalıdır. Soğan olarak dikilen bu bitki, Şubat ayı sonu veya Mart ayı başında çiçek açar.
Üstteki Fotoğraf da dağlarda yetişen ters laleler. Umarım benzetebilmişimdir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder